Werken van Frans de Wit

In het submenu aan de linker zijde zijn kunstwerken in de openbare ruimte, vrij werk, tekeningen en branddrukken te bekijken.

Frans de Wit was een van de beste Nederlandse beeldhouwers van zijn generatie, tezamen met Carel Visser, David van de Kop, Cornelius Rogge en Lon Pennock. Hij bouwde aan een indrukwekkend oeuvre, waarin opdrachten voor beelden in de openbare ruimte een grote plaats innamen. Voor Frans de Wit was de plek het uitgangspunt voor dergelijke beelden. De maatvoering zorgde ervoor dat de kunstwerken in evenwicht zijn met mens, natuur en omgeving. De Wit koos uiteenlopende materialen. Kenmerkend voor hem dat hij die materialen met eigen handen - en met zelf ontworpen werktuigen - bewerkte. Dit bewerken bepaalde voor een belangrijk deel het beeld, het groeide tijdens het ontstaansproces. Dergelijke projecten namen soms jaren in beslag.

Frans de Wit was een kunstenaar met uitersten: hij maakte de Klimwand met schijf in grofpuin in Spaarnwoude (1986-1992), het grootste landschapskunstwerk in Nederland. De klimwand bestaat uit 178 betongietsels van rotswanden uit de Ardennen, waarop sportklimmers kunnen oefenen. Het kunstwerk is verder opgebouwd uit twee rechtopstaande betonnen schijven in een heuvel van grofpuin, de ideale manier om grof puin zinvol te gebruiken. De schijven hebben een diameter van 12 meter met daartussen een smalle trap die naar de top van de heuvel loopt. Al van verre steekt het kunstwerk boven het landschap uit, Dutch landart. Het werk fungeerde jaren lang als achtergrond van de openingsbeelden van het TV programma van Koot en Bie.

Het Vierkant eiland in de plas te Rotterdam, Prinsenland (1992-1996) is geplaatst op het historisch laagste punt van Nederland, ruim 7 meter onder NAP. Het kunstwerk bestaat uit een kunstmatig eiland van 52x52 meter, dat toegankelijk is voor publiek. Onderdeel van het kunstwerk is een betonnen schaal met een doorsnede van 28,5 meter. In het midden van de schaal zit een vierkante uitsparing die in verbinding staat met het omringende water. De eerste schets voor dit beeld maakte hij in klei, een kleine vierkante 'plek' – vlot en met elan geboetseerd - die hij afdekte met een lage, ronde 'schaal' met in het midden een gat. Dit bolle dak rust op vier lage, vanuit het grondvlak opgeboetseerde steunpunten. Het object doet mij denken aan een soort miniatuur tempeltje, een magische plek waarvoor hij de vorm van het dak ontleende aan klassieke Romeinse rondbouw zoals die van het Pantheon in Rome. Wij spraken daarover indertijd. Als beeld vertegenwoordigt het bovendien de klassieke, architectonische opgave om te komen van vierkant naar cirkel. Hij liet het kleine, besloten heiligdom in warmgeel brons gieten. Frans de Wit had gevoel voor de 'genius loci', de specifieke kwaliteiten of ziel van een plek, en was een meester in vele technieken en in alle maten.

Zijn laatste grote opdracht 5 Beelden op 1 Kromme bij Naturalis, Leiden, (1999-2002) is uitgevoerd in opdracht van de Rijksgebouwendienst. Frans de Wit verwerkte eigenhandig 200.000 kilo scheepsstaal in drieëneenhalf jaar tot vijf beelden. De beelden zijn geplaatst op een kromme lijn van 120 meter en vormen een visuele verbinding tussen het Leidse Pesthuis en de nieuwbouw van museum Naturalis. Voor het comité dat de realisatie van de beelden mede mogelijk maakte, maakte hij een klein beeld in oplage dat in mijn ogen tot een van zijn beste behoort. Zes gelijke staven staal laste hij aan elkaar zodat een compact blok ontstaat. Uitsluitend door de lasnaad, het gestolde spoor van de maker, maakt het loodzware, maar zacht glanzende metalen object zich los van het vlak waarop het rust en lijkt te zweven. Frans de Wit maakte ook talloze kleinere sculpturen in opdracht, zoals de penning ter ere van de nieuwbouw van de Tweede Kamer der Staten Generaal en het Reuvensmonument, bronzen hoekbeelden aan de gevel van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden. Ook hier verwijst hij op plastische wijze naar klassieke tempelarchitectuur. 

Stedelijk Museum De Lakenhal heeft de ontwikkeling van Frans de Wit vanaf het begin met belangstelling gevolgd door steeds werk van hem aan te kopen en met een tiental tentoonstellingen zijn werk aan het publiek te tonen. De Leidse collectie biedt dan ook een prachtig representatief beeld van zijn sculpturale opvattingen die een eigentijdse hommage lijken te zijn aan Hephaistos (Vulcanus) de mythologische vuursmid onder de goden.

Ik ben blij dat de nieuw opgerichte en vandaag geboren stichting Beeldhouwer Frans de Wit het werk van Frans blijvend onder de aandacht wil brengen: gefeliciteerd met de geboorte en moge de stichting slagen in haar doelstelling.

Citaat uit de toespraak van Jetteke Bolten-Remt tijdens de oprichtingsmanifestatie van stichting beeldhouwer Frans de Wit. 2008.

9200

vrij_werk

tekeningen

branddruk